Fahamka Canshuuraha: Waa maxay canshuurta?

__________

Canshuuraha waa qaaraan qasab ah oo laga qaado shakhsiyaad ama shirkado ay qaado hay’ad dowladeed – hadday tahay deeggaan, gobol, ama qaran. Dakhliga canshuuruhu waxa uu maalgeliyaa hawlaha dowladda, oo ay ku jiraan hawlaha guud iyo adeegyada sida waddooyinka iyo dugsiyada, ama barnaamijyada sida badbaadada bulshada iyo daryeelka caafimaadka.

Shuruucda canshuurtu waa  xeerar qeexaya sida goorta iyo inta ay tahay in la bixiyo canshuuraha degmooyinka, gobolka, iyo federaalka. Hirgelinta canshuurta ugu yar ee shirkadaha caalamiga ah waxay ku lug leedahay go’aamo siyaasadeed, sharci, iyo dhaqaale oo adag.

Dhanka dhaqaalaha, canshuurta waxa laga qaadaa qof kasta, haddii ay tahay cidda la canshuurayo sida ganacsiga, ama macaamiisha ugu dambeeya ee isticmaalayso alaabta ganacsiga. Marka loo eego dhinaca xisaabaadka, waxaa jira canshuuro kala duwan oo la tixgeliyo, oo ay ku jiraan canshuurta mushaar bixinta, canshuuraha dakhliga federaalka iyo gobolka, iyo canshuurta iibka.

Fahamka Canshuuraha

Si ay dowladda wax ugu qabato hawlaha guud iyo adeegyada aasaasiga u ah bulshada sida waxbarashada iskuulada, badbaadada bulshada iyo daryeelka caafimaadka waxaa lagama maarmaan ah in dowladda ay la timaado nidaam canshuur-qaadis oo waajib ah. 

Canshuurta la qaado waxaa loo addeegsadaa horumarinta dhaqaalaha dalka iyo horumarinta cilmiga noocyadiisa kala duwan oo ay u baahan yihiin ummada Soomaaliyeed.

Soomaaliya iyo wadamo kale oo badan oo adduunka ah, canshuurta dakhliga waxa lagu dabaqaa baahiyada jira – waxaana faa’idadeeda hela canshuur bixiyaha. Lacagta waxay noqon kartaa dakhli laga helo mushaharka, faa’iidada raasumaalka ah ee maalgashiga, dakhli dheeraadka ah, lacag bixinta alaabta iyo adeegyada, iyo wixii la mid ah.

Guud ahaan, dakhliga canshuuraha waxaa loo isticmaalaa adeegyada dadweynaha iyo shaqada dowladda iwm. Siyaasadda canshuurtu waligeedba waxay ahayd il joogto ah oo dood siyaasadeed ah. Tusaalooyinka waxaa ka mid ah canshuur dhimis iyo kordhinta kharashaadka dowladda. Marka ay dowladdu isticmaasho siyaasad maaliyadeed si ay u dhinto cadadka lacagta ay heli karaan dadweynaha, tan waxa loo yaqaannaa siyaasadda maaliyadeed ee qandaraaska. Tusaallooyinka waxaa ka mid ah kordhinta canshuuraha iyo dhimista kharashaadka dowladda.

Hadafka koowaad ee nidaamka canshuuraha qaranka waa in la soo saaro dakhli lagu bixiyo kharashaadka dowladda ee heer kasta. Sababtoo ah kharashaadka dadwaynaha waxay u muuqdaan inay u koraan ugu yaraan sida ugu dhakhsaha badan sida wax soo saarka qaranka, canshuuraha, oo ah qeybta ugu muhiimsan ee maaliyadda dowladda, waa in ay soo saaraan dakhli u koraya si isku mid ah.

Facebook
LinkedIn
Twitter
Email
Scroll to Top